Имунолошкиот систем е еден од најсложените и најважните системи во човечкиот организам. Иако најчесто го поврзуваме исклучиво со одбрана од сезонски инфекции, неговата улога е многу поширока. Тој ја одржува целината и идентитетот на организмот, нè штити од токсини, туѓи клетки и туморски промени.
За родителите, периодот кога децата се враќаат во градинка или училиште секогаш носи грижи поради зачестените вирусни и бактериски инфекции. Децата се особено ранлива категорија бидејќи нивниот имунолошки систем е во фаза на развој сè до третата година од животот. Сепак, со вистинските чекори и превенција, можеме значително да им помогнеме да поминат низ зимските месеци со што помалку здравствени пречки.
Зошто некои деца се разболуваат почесто од другите?
Честопати родителите се прашуваат зошто во една иста група во градинка, некои деца постојано отсуствуваат, додека други ретко се разболуваат. Одговорот лежи во комбинацијата на возраста, здравиот начин на живеење и силата на имунолошкиот систем. Иако е невозможно да се избегнат сите предизвикувачи на болести, силниот имунитет овозможува детето полесно да ја преболи инфекцијата или воопшто да не ја развие.
9 Клучни столбови за зајакнување на детскиот имунитет
1. Правилна хидратација: Основа за исфрлање на токсините
Само добро хидриран организам може да функционира беспрекорно. Течностите се неопходни за сите метаболни процеси и за правилно исфрлање на токсините од телото.
До првата година: Потребите се задоволуваат преку мајчино или адаптирано млеко. По 6-тиот месец може да се воведат и природни сокови без додаден шеќер.
По првата година: Покрај вода и млеко, понудете чаеви и домашно подготвени сокови.
Што да се избегнува: Газирани пијалаци, индустриски сокови и висококалорични конзервирани течности.
2. Исхрана богата со витамини и минерали
Секојдневното внесување на свежо овошје и зеленчук е клуч за нормално функционирање на имунолошкиот систем.
Витамин Ц: Најдобар извор се киви, портокали, лимон и свежа пиперка. Се препорачува да се конзумираат свежи, без термичка обработка.
Витамини од групата Б: Ги има во житариците, млечните производи, мешункастите плодови и зелениот зеленчук.
Витамин Д3: Овој витамин е критичен во зимскиот период. Главни извори се масната морска риба и жолчката од јајце. Кај децата до една година задолжителен е внес преку соодветни препарати, а по првата година исто така се препорачува суплементација доколку не се внесува доволно преку храната.
Цинк: Докажано е дека овој минерал помага во превенција на респираторни заболувања и гастроинтестинални проблеми. Според истражувањата објавени од Mayo Clinic, цинкот има клучна улога во поддршката на имунолошкиот систем и помага во намалување на времетраењето на симптомите на настинка.
3. "Добрите" маснотии за правилен развој
За правилен раст и развој на детскиот мозок и организам, неопходни се Омега-3 масните киселини.
Вклучете скуша или лосос барем еднаш неделно.
Секојдневно додавајте по една лажичка мелено ленено семе, семе од тиква или сончоглед во оброците.
Напомена: Целосно избегнувајте паштети и сувомеснати производи, бидејќи тие немаат нутритивна корист за детето.
4. Елиминација на шеќерите – Најголемиот непријател
Индустриските шеќери директно го пореметуваат имунолошкиот одговор и им овозможуваат на вирусите полесно да го нападнат организмот.
Избегнувајте: Чоколади, бонбони, индустриски колачи и грицки.
Здрави алтернативи: Потребата за енергија задоволете ја со мед (доколку нема алергија), интегрални колачиња, овошје и свежи овошни јогурти.
5. Моќта на пробиотиците и јогуртот
Здравјето започнува во дигестивниот систем. Ензимите во јогуртот и пробиотските препарати помагаат во воспоставување на рамнотежа во цревата. Редовното празнење на цревата ги ослободува другите системи и ги зголемува одбранбените механизми на телото. Една до две чаши јогурт дневно се доволни за оваа намена.
6. Спиењето како процес на регенерација
Квалитетниот и доволно долг сон е пресуден за обновување на клетките. Децата кои не спијат доволно се многу поподложни на инфекции.
Потреби: На двегодишно дете му се потребни најмалку 10 часа, а на тригодишно околу 9 часа ноќен сон.
Рутина: Воспоставете ритам кој вклучува вечерно туширање, миење заби и приказна за добра ноќ, секогаш во исто време.
Препораките за времетраењето на сонот се во согласност со насоките на National Sleep Foundation, каде се нагласува дека квалитетниот одмор е неопходен за клеточната регенерација кај децата во развој.
7. Свеж воздух и физичка активност
Изнесувајте ги децата на чист воздух секој ден. Доколку тоа е тешко поради загаденоста, барем 2-3 пати неделно организирајте прошетки надвор од градскиот метеж. Кислородот ја подобрува циркулацијата во ткивата и ја зголемува способноста на организмот за борба со микроорганизмите.
8. Домот како зона без тутунски дим
Пасивното пушење е еден од најголемите ризик-фактори за болести на дишните патишта кај децата. Децата на родители кои пушат многу почесто страдаат од бронхитис. Строго е забрането пушење во просториите каде децата престојуваат, играат и спијат.
Ризиците од изложеност на тутунски дим се детално документирани од American Academy of Pediatrics, посочувајќи го пасивното пушење како главен предизвикувач на чести респираторни инфекции кај најмладите.
9. Редовна вакцинација и контроли
Вакцинацијата е една од најголемите придобивки за човештвото. Таа не само што штити од специфичните болести за кои е наменета, туку го зајакнува општиот имунитет против други вирусни инфекции. Истражувањата покажуваат дека децата вакцинирани според календарот (на пример со МРП) поретко заболуваат и од други вирусни заболувања.
За повеќе детали околу термините за имунизација, родителите можат да се информираат преку официјалниот Календар за имунизација на Институтот за јавно здравје.
Природни помагатели: Ехинацеа, Прополис и Мед
Покрај витамините и минералите, постојат и природни супстанции кои можат дополнително да го стимулираат имунитетот. Доколку детето не е алергично, прополисот е одличен сојузник. Исто така, производите на база на ехинацеа, бел слез и боквица се често застапени во детските мултивитамински препарати поради нивното благотворно дејство.
Важна напомена: Пред да започнете со било какви додатоци во исхраната или витамински препарати, задолжително консултирајте се со вашиот матичен педијатар за правилно дозирање.
М-р Д-р Елена Манолева Николовска
Специјалист педијатар